Để bảo vệ con người đối với các tác hại của các tia phóng xạ cũng như việc sử dụng nó trong công nghiệp, y khoa… từ lâu các phương pháp đo phóng xạ đã được phát triển. Vì tín hiệu ở ngõ ra của các thiết bị này cũng là tín hiệu điện, chúng ta có thể liệt kê chúng vào các loại cảm biến.

Vào năm 1896 nhà vật lý người Pháp H.H.Becquerel đã quan sát lần đầu tiên các hiện tượng phóng xạ. Ông ta đã thấy rằng từ các quặng Uran có những tia vô hình  làm đen giấy ảnh, có khả năng xuyên thấu các vật thể mà ánh sáng không đi qua được. Hai nhà khoa học cùng làm việc với ông là Marie Curie và Pierre Curie đã tiếp tục nghiên cứu vấn đề này và tìm thêm các nguyên tố có tính phóng xạ khác như Thorium, Polonium, Radium đã làm chấn động thế giới lúc đó! Nhanh chóng sau đó người ta biết tia phóng xạ có ba loại khác nhau. Ernest Rutherford đặt tên chó chúng là tia Alpha, Beta và Gamma. Tia a là các nhân Helium, tia b là các electron có năng lượng cao và tia g là sóng điện từ ở vùng Rưntgen cứng và siêu cứng. Có những chất phóng xạ thiên nhiên và nhân tạo. Uran, Radium và Thorium là những chất phóng xạ thiên nhiên. Những đồng vị phóng xạ do con người tạo ra trong các lò nguyên tử hay trong các máy gia tốc gồm có Phosphor 32, Kobalt 60, lod 131 v.v…Được gọi là chất đồng vị của một nguyên tố là các nguyên tử có cùng điện tích ở nhân nhưng có số trọng khối khác với nguyên tố đó. Trong bảng tuần hoàn chúng đứng cùng vị trí với nguyên tố , có cùng hoá tính nhưng tính chất vật lý có sự khác biệt.

Các nguyên tử của các chất phóng xạ không ổn định. Chúng phân rã qua sự phát tia phóng xạ hoặc biến thành các chất ở nấc giữa chừng hay biến ngay thành một chất khác có tính ổn định vĩnh viễn.

Các tia phóng xạ phát ra qua sự phân rã khác nhau tuỳ từng chất. Tuy nhiên chúng có cùng một tính chất: chúng có thể làm ion hóa vật chất. Các electron của vật thể dưới tác dụng của tia phóng xạ bị đánh bật ra và để lại các ion dương. Với hiệu ứng sinh ra điện tích này cho ta khả năng dò tìm các tia phóng xạ. Thời gian giá trị phân nửa là thới gian mà cường độ phóng xạ ban đầu giảm còn phân nửa. Trong khi C14 có thời gian giá trị phân nửa là 5570 năm, l131 chỉ có 8 ngày! Trong công nghiệp tính chất thẩm thấu rất sâu của hai tia b và g được ứng dụng triệt để. Trong khi tia a bị lá nhôm ( dày > 0,05 mm) hoàn toàn hấp thụ, tia b (với 1,2 MeV) có khả năng xuyên thấu các tấm sắt dày đến 1 mm và tia g (1,2 MeV) có khả năng xuyên thấu tấm thép dầy đến vài cm!

(  Trích từ sách của tác giả Dương Minh Trí )